Stent dediğimiz şey içi boş tabiri caizse boru şeklindeki oluşumlardır. Kardiyolojide kalp damarlarına takılan stentler herkes tarafından iyi bilinmektedir. Ancak sindirim sistemindeki darlıklara takılan stentler yaygın olarak bilinmez. Halbuki özellikle yemek borusu kanseri başta olmak üzere, mide çıkışı, ince barsak ve kalın barsaktaki darlık ve tıkanmalarda (ki bunların büyük bir kısmı tümör-kanserlere bağlıdır) stent uygulanmaktadır.
Stentler endoskopi ve film çekilerek takılır. En sık uygulama yemek borusu kanseri olan hastalardır . Yemek borusu kanseri tıkanma yaptığı zaman hasta yemek ve sıvı şeyleri alamaz. Ciddi kilo kaybı başlar. Bu durum genel olarak hastanın beslenme bozukluğunun yanı sıra, bağışıklık sisteminin çökmesine neden olur ve kemoterapi, radyoterapi gibi tedavilerini almasına engel olur.
Değişik stent tipleri vardır: Bunlar sırasıyla kaplı, yarı-kaplı ve kapsız. Kapsız stentler özellikle ileri evre kanser hastalarına takılır ve bir daha çıkarılamaz. Kaplı stentler ise geçici stent takılacak olan hastalara tercih edilir.
Kimlere geçici stent takılabilir?
Özellikle kostik madde (yağ çözücüleri, hipo, çamaşır suyu) içimi sonrası oluşan yemek borusu yanıkları ve buna bağlı darlıklarda geçici stent uygulanabilir. Hatta son yıllarda yeni çıkan bir stent türü olan eriyen “biyodegredabl” stentler bu hastalarda denenmekte ve iyi sonuçlar alınmaktadır. Diğer bir hasta grubu ise ameliyat sonrası oluşan darlıklardır. Özellikle midenin veya yemek borusunun alınması sonrası dikiş yerlerinde oluşan darlık bölgelerine, balon ile genişletmelere cevap vermiyorsa, geçici stent uygulaması yapılabilir.
Safra yolları stentleri
Safra yollarının stentleri plastik ve metal olarak ikiye ayrılır. Özellikle bazı hastalıklarda, safra yollarında darlıklar oluşabilir. Bu darlıkları tedavi etmek için balonla veya bujiyle genişletme yapılabilir. Veya uzun süren dirençli darlıklarda plastik stent veya yeni çıkan çıkarılabilir metal stentler uygulanabilir. Özellikle “primer sklerozan kolanjit”, “karaciğer transplantasyonu sonrası” veya safra kesesi ameliyatı komplikasyonu olan darlıklarda bu tedaviler oldukça başarılı olabilir.
Yemek borusu darlıklarında genişletme (dilatasyon)
Yemek borusunda bazen değişik nedenlere bağlı darlıklar oluşabilir ve bu hastalar tarafından yutma güçlüğü olarak karşımıza çıkar. Demir eksikliği olan bayanlarda görülen yemek borusunun üst kısmındaki zar benzeri oluşumlar (Plummer-Vinson sendromu) veya uzun süren reflü hastalığına bağlı yemek borusunun alt ucundaki darlık en sık görülenler arasındadır. Çocukluk çağında daha fazla görülse de erişkinlerde de görülebilen kostik madde içimi (intihar amaçlı veya kaza eseri) şiddetli darlık yapabilir. Bu durumda, balonla veya buji ile genişletme yapılır. Ama defalarca yapılmasına rağmen düzelme yoksa, o zaman stent uygulanabilir.